วิเคราะห์คุณค่าของวรรณกรรม
วิเคราะห์คุณค่าของวรรณกรรม
คุณค่าด้านเนื้อหา
โครงเรื่อง
> เป็นบทละครพูดมีความยาว ๑ องก์เดียว หรือ ตอนเดียว
ตัวละคร
> ตัวละครในเรื่องมี ๔ ตัว ได้แก่
@ นายล้ำ ทิพเดชะ
@ พระยาภักดีนฤนาถ
@ แม่ลออ
@ อ้ายคำ
ฉาก
> มีฉากเดียว คือ ห้องหนังสือในบ้านพระยาภักดีนฤนาถ
> เหตุการณ์ตามเนื้อเรื่องอยู่ในช่วงยุคสมัยรัชกาลที่ ๖
แก่นของเรื่อง
> สำนึกของความเป็นพ่อ และความเสียสละของพ่อที่มีต่อลูก
คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ลักษณะคำประพันธ์
> ประพันธ์ด้วยรูปแบบของบทละครพูดร้อยแก้ว เป็นบทสนทนาโต้ตอบของตัวละคร และมีบทบรรยายประกอบ
ใช้ภาษาเข้าใจง่าย เป็นภาษาพูดสนทนากัน และ
มีการบรรยายกิริยาอาการ ความรู้สึก
มีคำอุทานในบทสนทนา ทำให้บทสนทนาดูมีชีวิตชีวา น่าสนใจ น่าติดตาม
มีการใช้ภาษาพูดในยุคสมัยนั้น เช่น กระได หล่อน เทียว
มีการใช้คำทับศัพท์ภาษาอังกฤษ เช่น ออฟฟิศ
มีการใช้เครื่องหมายวรรคตอนตามรูปแบบของภาษาอังกฤษ
คุณค่าด้านสังคมและวัฒนธรรม
สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมการแต่งงานว่ามีการรดน้ำอวยพร จากผู้ใหญ่อันเป็นประเพณีการแต่งงานที่ดีงาม และผู้ใหญ่จะมีของรับไหว้ตามประเพณี
ค่านิยมไทยสมัยก่อนจะให้ลูกสาวแต่งงานตั้งแต่อายุยังน้อย
สังคมไทยสมัยนั้นใช้เงินเป็น “ชั่ง” เป็น “บาท” เช่น ห้าสิบชั่ง สามสี่ร้อยบาท
สังคมไทยสมัยนั้นมีการถ่ายภาพแล้ว
สังคมไทยยกย่องชื่นชมการทำมาหากินอย่างสุจริต และถ้าทำผิดกฎหมายจะถูกลงโทษ ผู้ที่ไม่ซื่อสัตย์สุจริตทำผิดกฎหมายจะไม่ได้รับการยอมรับในสังคม
ภาพประกอบจาก ละครเรื่อง รักแลกภพ ช่อง ONE31
ข้อคิด คติคำสอน และความจรรโลงใจ
การทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ดังจะเห็นได้จากผลทุจริตของนายล้้าที่ต้องรับโทษจำคุกเป็นเวลา ๑๐ปี
ความรักระหว่างพ่อลูกเป็นความรักบริสุทธิ์ไม่หวังผล ดังที่นายล้้าล้มเลิกความเห็นแก่ตัวของ ตนเอง เมื่อได้รับรู้ว่าแม่ลออมีความภาคภูมิใจในตัวบิดาผู้ให้ก้าเนิดอย่างไร
ความรักบริสุทธิ์สามารถเผื่อแผ่ไปถึงบุคคลอื่นได้ ตัวอย่าง เช่น ความรักของพระยาภักดีนฤนาถที่ มีต่อแม่ลออ ทั้ง ๆ ที่ไม่ใช่เลือดเนื้อเชื้อไขของตนเอง
การนำไปใช้ในชีวิตจริง
การหลงในอบายมุขและการท้ากรรมชั่วทั้งปวงล้วนนำมาซึ่งปัญหาครอบครัวและปัญหาสังคม
การรู้ผิดชอบชั่วดีในการกระทำของตน จะช่วยให้ครอบครัวปกติสุขไร้ซึ่งปัญหา
จัดทำโดย ครูณรงค์ศักดิ์ ไชยวารินทร์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนเทศบาล 5 เด่นห้า เทศบาลนครเชียงราย (ใช้เพื่อประกอบการเรียนการสอนเท่านั้น)