เรื่องย่อ บทละครพูด เรื่องเห็นแก่ลูก

เริ่มด้วยการบรรยายถึง ฉากห้องหนังสือในบ้านพระยาภักดีนฤนาถ นายล้ำ ทิพเดชะ มาขอพบพระยาภักดีนฤนาถ แต่พระยาภักดีนฤนาถยังไม่กลับจากที่ทำงาน อ้ายคำ คนใช้ของบ้านพระยาภักดีนฤนาถ จึงให้ล้ำนั่งรอ โดยอ้ายคำเฝ้าอยู่ใกล้ๆ เพราะสงสัยว่านายล้ำอาจเป็นโจร

เมื่อพระยาภักดีนฤนาถกลับมา ต้องใช้เวลาสักพักกว่าจะจำนายล้ำได้ เพราะไม่ได้พบกันนานและนายล้ำเปลี่ยนไปมาก ทั้งสองจึงพูดคุยถามไถ่กัน

นายล้ำเล่าว่าหลังออกจากคุกต้องหนีไปอยู่เมืองพิษณุโลกเพราะไม่กล้าสู้หน้าใคร ต้องการงานใหม่ที่สบายและได้กำไรดี ตอนแรกพยายามหางานตำแหน่งเสมียนบัญชี แต่ไม่มีใครรับ จึงหันไปค้าขายฝิ่นกับจีนกิมและจีนเง็ก เกือบถูกจับแต่รอดมาได้เพราะมีทนายความฝีมือดีช่วย

พระยาภักดีนฤนาถถามถึงเหตุที่นายล้ำมาหา นายล้ำเปิดเผยว่าได้ข่าวว่าแม่ลออ ลูกสาวแท้ๆ ของตนกำลังจะแต่งงานกับลูกเศรษฐี จึงมาพบแม่ลออเพื่อเปิดเผยว่าตนเป็นพ่อและหวังให้แม่ลออเลี้ยงดู

พระยาภักดีนฤนาถไม่เต็มใจให้นายล้ำพบแม่ลออ เกิดการโต้เถียงกันใหญ่โต นายล้ำตัดพ้อว่าตนไม่ใช่ผู้เดียวที่เคยทำผิดพลาด พระยาภักดีนฤนาถโต้ว่าแม่ลออเห็นนายล้ำแค่ในรูปถ่าย ก่อนแม่นวล (เมียของนายล้ำ) จะตาย ได้ฝากฝังแม่ลออไว้กับพระยาภักดีนฤนาถ ซึ่งรักและเลี้ยงดูเหมือนลูกแท้ๆ มาตลอด

พระยาภักดีนฤนาถเสนอเงินให้นายล้ำพร้อมขอให้กลับไป แต่นายล้ำไม่ยอมเพราะเห็นว่าเงินใช้ไม่นาน ไม่ยั่งยืนเท่าการอยู่ให้แม่ลออเลี้ยงดู พระยาภักดีนฤนาถโกรธจึงไล่นายล้ำออกจากบ้าน ถึงขั้นหยิบแส้มาไล่ฟาด

ขณะเกิดเหตุการณ์วุ่นวาย แม่ลออกลับมาถึงบ้านพอดี เมื่อเห็นคนแปลกหน้า จึงถามว่านายล้ำเป็นใคร พระยาภักดีนฤนาถตอบว่าเป็นเพื่อนเก่าที่เคยเห็นแม่ลออตั้งแต่เล็กๆ และรู้จักแม่นวลเป็นอย่างดี

แม่ลออจึงสอบถามนายล้ำเกี่ยวกับพ่อของตนที่ตายไปแล้ว พ่อมีนิสัยอย่างไร เพราะตนเองเคยเห็นพ่อแค่ในรูปถ่าย และมั่นใจว่าพ่อของตนเป็นคนดีแน่นอน

นายล้ำรู้สึกละอายใจและไม่อยากทำลายภาพพ่อในอุดมคติของแม่ลออ จึงล้มเลิกความตั้งใจที่จะเปิดเผยตัวตน เมื่อแม่ลออชวนมารดน้ำสังข์ในงานแต่งงาน นายล้ำปฏิเสธว่าต้องไปธุระที่พิษณุโลก แต่ฝากแหวนของแม่นวลไว้เป็นของรับไหว้ในวันแต่งงาน และกำชับพระยาภักดีนฤนาถว่าอย่าบอกความจริงกับแม่ลออว่าตนเป็นพ่อ

ก่อนจากกัน พระยาภักดีนฤนาถมอบเงินให้นายล้ำไปตั้งตัวใหม่ พร้อมมอบรูปของแม่ลออไว้ให้ดูต่างหน้า 

จัดทำโดย ครูณรงค์ศักดิ์ ไชยวารินทร์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนเทศบาล 5 เด่นห้า เทศบาลนครเชียงราย  (ใช้เพื่อประกอบการเรียนการสอนเท่านั้น)